عمومیمقالات

مشاغل خانگی

مشاغل خانگی یا کسب و کار خانگی به فعالیت‌های اقتصادی‌ای (تولیدی و خدماتی) گفته می‌شود که توسط اعضای خانواده در فضای مسکونی و به دور از ایجاد مزاحمت برای سایرین صورت می‌گیرد. مشاغل خانگی در قالب یک طرح کسب و کار به اجرا درآمده و محصول یا خدمت نهایی به بازار خارج از محیط مسکونی عرضه می‌شود.

اهمیت مشاغل خانگی

چنانچه فعالیت‌های اقتصادی را به دو بخش رسمی (آشکار) و غیر رسمی (پنهان) تقسیم کنیم، کسب و کارهای خانگی در زمره فعالیت‌های غیر رسمی اقتصادی قرار می‌گیرند. با این همه نقش قابل توجهی در رشد، توسعه و ثروت‌آفرینی دارند. این واقعیت به قدری حائز اهیمت است که به اذعان برخی صاحبنظران، کسب و کارهای خانگی راهگشای مسائلی چون اشتغال‌زایی، تأمین نیازهای اقتصادی جامعه و حتی توسعه پایدار اقتصادی هستند.

هر خانه یک کارخانه، آرمان شهری را به تصویر می‌کشد که در آن تمامی اقشار جامعه مولد هستند. اهمیت مشاغل خانگی نیز در اهمیت تولید و جامعه مولد نهفته است. مشاغل خانگی شرایطی را ایجاد می‌کند که تمامی افراد جامعه (پیر و جوان و زن و مرد) بتوانند در تولید نقش آفرینی کنند. بنابراین نه تنها بیکاری (درصد افراد توانمندی که به علت نبود شغل بیکار هستند) کاهش خواهد یافت بلکه بخش کم توان جامعه نیز در زمره تولیدکنندگان در خواهند آمد و جامعه مصرف‌گرا به جامعه‌ای مولد تبدیل خواهد شد.

مزایای راه اندازی مشاغل خانگی

چنانچه شما هم جزو آن دسته از افرادی هستید که کسب و کاری خانگی دارید، مزایای آن را کاملا لمس کرده‌اید. با این حال مروری بر مزایای راه اندازی کسب و کار خانگی خالی از لطف نیست و می‌تواند مشوقی برای سایرین باشد تا به این گونه فعالیت‌ها همت گمارند.

  • آزادی و استقلال عمل: انسان به صورت فطری و ذاتی به دنبال استقلال و آزادی است. همه ما تمایل داریم در محیط کار خویش آزادی و استقلال کافی داشته باشیم تا بتوانیم استعدادها و توانایی‌های خود را آشکار کنیم. این شرایط را به خوبی می‌توان در کسب و کارهای خانگی مهیا ساخت.
  • موازنه کار و زندگی: انقلاب صنعتی را می‌توان شروعی بر عدم تعادل بین کار و زندگی دانست که در دنیای امروز شاهد رشد افسار گسیخته این معضل هستیم. زندگی بشر امروزی به شکلی جنون آمیز در کار خلاصه شده است و زندگی واقعی به حاشیه رفته است. مشاغل خانگی اما شرایطی را فراهم کرده است که کار و زندگی در کنار هم قرار گرفته‌اند.
  • ساعت کاری منعطف: یکی دیگر از مزایای مشاغل خانگی انعطاف در ساعات کاری است. این ویژگی سبب می‌شود کارایی افزایش یابد چرا که در شرایط خستگی و کاهش راندمان می‌توان دست از کار کشید و در شرایط ایده‌آل به کار ادامه داد.
  • پایین بودن هزینه‌ها: هر کسب و کاری چه در ابتدای راه و چه در طی مسیر هزینه‌هایی را به دنبال خواهد داشت. مشاغل خانگی نیز از این مقوله مبرا نیست. با این همه به دلیل ماهیت خاص این مشاغل هزینه‌های راه اندازی آن‌ها بسیار پایین بوده و در طی مسیر نیز نسبت به سایر کسب و کارها هزینه‌های کمتری را به دنبال خواهد داشت.
  • به‌کارگیری حداکثری نیروها: با راه اندازی یک کسب و کار خانگی، بانوان در کنار نقش مادری و همسری خویش می‌توانند در فضای اقتصادی نیز نقش ایفا نمایند. سالمندان در محیطی سالم و سرزنده در حد توان خویش به فعالیت اقتصادی مشغول خواهند شد. و کودکان در فضایی ایمن برای فعالیت اقتصادی در آینده آموزش می‌بینند.

بهره‌مندی از مزایای مشاغل خانگی هنگامی امکان‌پذیر است که کسب و کار خانگی به شکلی موثر و کارا مدیریت شود. مطالعه مقاله “چند نکته مهم برای موفقیت در کسب و کار خانگی” نکات مدیریتی ارزشمندی را به همراه خواهد داشت.

انواع مدل مشاغل خانگی

نقش مهم کسب و کارهای خانگی در اقتصاد و مزایای فراوان آن برای فعالان این حوزه باعث شده است افراد زیادی اقدام به راه‌اندازی مشاغل خانگی نمایند و یا قصد ورود به این حوزه را داشته باشند. خوشبختانه مدل‌های کسب و کار متنوعی نیز در حوزه مشاغل خانگی وجود دارد که افراد می‌توانند متناسب با تخصص، مهارت، توان مالی و علایق خود اقدام به راه‌اندازی کسب و کار نمایند. در حقیقت گستردگی دامنه مشاغلی که در تعریف مشاغل خانگی می‌گنجند بسیار زیاد است و تمامی افراد جامعه با هر مهارت و تخصصی می‌توانند اقدام به راه اندازی یک کسب و کار خانگی نمایند. فهرست زیر به سه مدل اصلی که می‌توان در راه‌اندازی و مدیریت مشاغل خانگی بر اساس آن‌ها حرکت نمود، اشاره دارد.

  • اشتغال کارمزدی برای کارفرمای خارج از واحد مسکونی
  • استقلال کامل در زنجیره ارزش از تامین مواد اولیه تا عرضه به بازار
  • تشکیل تعاونی و مشارکت با بنگاه‌های بالادستی و پایین دستی در تامین مواد اولیه و عرضه محصولات آن‌ها به بازار مصرف.

اشتغال کارمزدی: در تعریف کسب و کار خانگی به این نکته اشاره شد که اینگونه کسب و کارها در فضای مسکونی انجام می‌شوند. در این مدل نیز اگرچه فرد برای کارفرمای خارجی فعالیت می‌کند اما مهم‌ترین ویژگی که همانا فعالیت در محیط مسکونی است حفظ شده است. در این مدل فرد وظیفه تولید یا مونتاژ محصول کارفرمای خارجی را در منزل برعهده می‌گیرد.

استقلال کامل: در یک تعریف ساده زنجیره ارزش مجموعه عملیاتی است که به بصورت زنجیروار (از تامین مواد اولیه تا عرضه محصول به بازار) به خلق ارزش منجر می‌شود. به این ترتیب مشاغل خانگی‌ای که از این مدل پیروی می‌کنند، مدیریت کاملی بر زنجیره ارزش دارند و به‌صورت مستقل تامین مواد اولیه، تولید و توزیع محصول را انجام می‌دهند.

تشکیل تعاونی: تشکیل تعاونی‌های تولید یا توزیع مدل دیگری است که کسب و کارهای خانگی می‌توانند بر اساس آن شکل بگیرند و در قالب شرکت‌های تعاونی به عنوان بخشی از زنجیره ارزش فعالیت نمایند.

هر یک از مدل‌های مذکور مزیت‌ها و معایب خاص خود را دارند. اشتغال کارمزدی اگرچه نیاز به سرمایه در تامین مواد و تجهیزات اولیه را کاهش می‌دهد و دغدغه فروش محصول را تقریبا به صفر می‌رساند اما آزادی عمل کمتری نسبت به سایر مدل‌ها به صاحب کسب و کار خواهد داد. آزادی عملی که در مدل استقلال کامل به بالاترین حد خود می‌رسد. در مقابل ریسک این مدل نیز بالاست چرا که مدیریت کامل زنجیره ارزش برعهده صاحب کسب و کار است. مدل تعاونی یکی از مورد اقبال‌ترین مدل‌های کسب و کار خانگی است. در این مدل صاحبان مشاغل خانگی همسو و مشترک، با تشکیل تعاونی در کنار آزادی عمل از مزایای کاهش ریسک نیز بهره‌مند خواهند شد.

بهترین مشاغل خانگی

در بخش قبلی اشاره‌ای داشتیم به انواع مدل مشاغل خانگی، مشاغل خانگی بسیار زیادی وجود دارند که هر کدام را می‌توان در قالب یکی از مدل‌های بیان شده راه‌اندازی کرد. اما یک سوال: از میان انواع مشاغل خانگی کدام یک بهترین است؟

بهترین مشاغل خانگی همان کسب و کاری است که شما شروع کرده‌اید (یا قصد شروع آن را دارید). بله کسب و کار شما بهترین است، چون به این کار علاقمند هستید و مشغله‌هایش را عاشقانه دوست دارید، نه کسب و کاری که دیگران با آب و تاب از آن تعریف می‌کنند، کسب و کارهایی که حتی ممکن است آسیب زا باشند!

در حقیقت بهترین‌ مشاغل خانگی، مشاغلی هستند که صاحبان ‌آن‌ها به کسب و کار خانگی خود متعهدند و درک درستی از تمام جنبه‌های کسب و کار خود دارند. چون مشاغل خانگی کسب و کارهایی نیستند که بدون تلاش و در سریعترین زمان ممکن موفقیت مالی صاحبان خود را تضمین کنند. در واقع هیچ کسب و کاری اینجنین نیست.

اگر هدف‌تان راه‌اندازی مشاغل خانگی موفق با پایه و اساس محکم و پردرآمد است، باید زمان و منابع کافی را برای شناسایی کسب و کاری که واقعا با شما سازگار است (به دردتان می‌خورد و شما هم به درد آن!) اختصاص دهید و برای آنچه قرار است انجام دهید برنامه داشته باشید.

چگونه یک کسب و کار خانگی را شروع کنیم؟

تا اینجای مقاله به یک نتیجه مهم رسیدیم که بهترین مشاغل خانگی، کسب و کاری است که عاقلانه انتخاب و با علاقه پیگیری شود. به همین دلیل در این بخش از مقاله قصد داریم به ۶ گام اصولی انتخاب و راه‌اندازی یک کسب و کار خانگی موفق بپردازیم. ۶ گامی که به شما کمک خواهد کرد از میان مشاغل خانگی، کسب و کاری را انتخاب و راه اندازی کنید که متناسب با توانایی‌ها و علایق شما باشد.

۱- استعدادهایتان را ارزیابی کنید.

همیشه در پی راه‌اندازی کسب و کاری باشید که حداکثر استفاده را از توانایی‌ها و نقاط قوت شما ببرد. به زبان ساده‌تر، نگذارید استعدادهای‌تان بی استفاده بمانند. پس وقت بگذارید و همه استعدادهای‌تان را یادداشت کنید. همه چیزهایی که احساس می‌کنید در آن قوت دارید. استعدادهای شما پایه و اساس هر کسب و کار موفقی هستند. تفاوتی هم بین مشاغل خانگی و سایر کسب و کارها نیست.

آیا:

  • خلاق هستید؟
  • جزئیات گرا هستید؟
  • روابط (عمومی) قوی دارید؟
  • بسیار پیگیر و سمج هستید؟
  • گیرایی‌تان بالاست؟

استعدادهای شما به ویژگی‌های شخصیتی شما مربوط است، که تعیین می‌کنند آیا شما برای خوداشتغالی و کارآفرینی مناسب هستید یا نه. ویژگی‌های شخصیتی مشترک میان کارآفرینان موفق شامل:

  • انگیزه
  • اعتماد بنفس
  • استقامت
  • ابتکار عمل
  • ریسک پذیری

است. هنگام ارزیابی استعدادها و ویژگی‌های شخصیتی‌تان، با خود روراست باشید، قرار نیست سر خودتان را کلاه بگذارید. پس صادقانه به بررسی استعدادها و ویژگی‌های شخصیتی‌تان بپردازید تا ببینید آیا کارآفرین شدن و راه‌اندازی مشاغل خانگی مسیر درستی برای آینده شماست یا خیر.

۲- مهارت‌هایتان را بیازمایید (بسنجید)

شما با استعدادهایتان متولد می‌شوید اما مهارت‌هایتان به مرور زمان توسعه پیدا می‌کنند. برای مثال، یک شخص ذاتا خلاق ممکن است در یکی از رشته‌های نویسندگی، کارهای هنری یا طراحی مهارت زیادی داشته باشد. یک شخص جزئیات گرا و ریزبین نیز ممکن است در حسابداری یا سازماندهی قدرتمند عمل کند.

راه‌اندازی یک کسب و کار موفق اغلب به یادگیری مهارت‌های جدید مانند بازاریابی نیازمند است. با این حال هنگامی که در مرحله توسعه ایده کسب و کار هستید، بر مهارت‌هایی که در حال حاضر دارید تمرکز کنید.

۳- برای خلق ایده کسب و کار، استعداد‌ها و مهارت‌های‌تان را ترکیب کنید

هنگامی که زمان راه‌اندازی کسب وکار فرا می‌رسد، مهارت‌هایی که زمان و انرژی خود را صرف یادگیری آن کرده‌اید، اغلب پایه و اساس کاری می‌شوند که قرار است شروع کنید. مثلا، مشاغل خانگی مانند حسابداری در منزل و مشاوره مالی زیر برای یک شخص جزئیات گرا که دارای مهارت‌های حسابداری و سازماندهی ست مناسب است.

ترکیب استعدادها و مهارت‌ها به خلق ایده‌های گوناگون کسب و کار کمک می‌کند. بعضی ایده‌ها کسب و کارهای هستند که شما به آن علاقه‌ای ندارید، برخی هم نیازمند تحصیلات یا الزاماتی هستندکه در حال حاضر فاقد آن هستید.

فرایند ایده‌یابی به شما کمک می‌کند در مورد کسب و کارهایی که با شخصیت، توانایی‌ها و علایق شما سازگارند دیدگاه پیدا کنید و با حذف گزینه‌های نامناسب، فهرست ایده‌های خود را به کسب و کارهایی که واقعا به ادامه آن علاقمند هستید و در آن توانمندید محدود کنید.

۴- تعیین کنید که آیا ایده شما می‌تواند به عنوان یکی از مشاغل خانگی اجرایی شود

هر کسب و کاری را نمی‌توان به‌ عنوان مشاغل خانگی راه‌اندازی کرد، حتی برخی از کسب و کارها اصلا قابلیت خانگی شدن را ندارند. قطعا شما نمی‌توانید یک کسب و کار تولیدی بزرگ را در همسایگی خانه‌های مردم و در خانه خودتان راه‌اندازی کنید. همچنین کسب و کاری که مشتریان آن هر روز در حال رفت و آمد به آن هستند را نمی‌توان با یک دفتر خانگی اداره کرد. پس فهرست ایده‌هایتان را با توجه به دو معیار زیر باز هم محدود کنید (ایده‌هایی را که مناسب نیستند حذف کنید)

  • قابلیت اداره شدن از طریق دفتر خانگی را داشته باشند، بدون این که به یک محیط کاری جدا نیاز باشد.
  • بخش زیادی از کار قابلیت انجام در خانه داشته باشد.

به این ترتیب به فهرستی از ایده‌ها خواهید رسید که عملی هستند و امکان اجرا شدن در خانه را دارند.

۵- تعیین و ارزیابی سود احتمالی کسب و کار

برای شروع یک کسب و کار خانگی موفق، باید پتانسیل سودآوری آن را ارزیابی کنید. ممکن است در یک کار استعداد بسیار زیادی داشته باشید و حتی مهارت کافی برای اجرای موفق آن را دارا باشید، اما اگر مردم تمایلی به خرید محصولات و خدمات کسب و کار شما نداشته باشند، نمی‌توان آن کار را به عنوان کسب و کار خانگی برگزید.

برای هر یک از ایده‌های مشاغل خانگی، شما نیاز دارید بدانید که:

  • چه تعداد از مردم به خرید محصولات و خدمات شما تمایل دارند؟
  • آیا می‌توانید از این کسب و کار خانگی درآمد کافی کسب کنید؟

فرض کنید کسب و کار خانگی‌تان ماهانه یک میلیون تومان درآمدزایی دارد که با کسر هزینه‌های مواد اولیه، تبلیغات و … تنها ۵۰۰ هزار تومان سود خالص به همراه دارد. اگر هدف شما از این کسب و کار تنها کسب درآمد بیشتر و به نوعی سرگرمی است، این مقدار سود می‌تواند کافی باشد. اما اگر می‌خواهید زندگی خود را با این کسب  و کار بچرخانید (شغل اصلی‌تان باشد) این مقدار سود نمی‌تواند کافی و مناسب باشد.

البته یک نکته مهم را مدنظر داشته باشید که برخی کسب و کارها برای رسیدن به سوددهی به زمان نیاز دارند. با این حال، در نهایت برای موفق شدن در کسب و کارتان باید نسبت به دستیابی به اهداف درآمدی از پیش تعیین شده خود مطمئن باشید. بنابراین حداقل درآمد ماهیانه مورد انتظار خود از کسب و کار را تعیین کنید و تنها ایده‌هایی را در فهرست خود نگهدارید که به صورت واقعی شانس سودآوری در سطح مورد نظر شما را دارند.

۶- طرح کسب و کارتان را (بیزینس پلن) بنویسید

طرح کسب و کار فقط برای متقاعد کردن وام دهندگان و سرمایه‌گذاران نیست. در حقیقت مهمترین و اولین هدف از نوشتن طرح کسب و کار سنجیدن ایده‌ کسب و کار است که آیا می‌تواند به یک کسب  و کار واقعی موفق تبدیل شود یا خیر.

پس از اینکه به یک ایده خوب مشاغل خانگی رسیدید، حتما طرح کسب و کار آن را که شامل موارد زیر است تدوین کنید.

  • یک خلاصه اجرایی از ایده کسب و کار
  • تحقیقات بازار هدف و رقابت
  • توصیف مشتریان ایده‌آل یا هدف
  • استراتژی بازاریابی
  • برنامه‌ریزی مالی
  • برنامه عملیاتی

یکی از مزایای فوق ‌العاده تدوین طرح کسب و کار، تصحیح ایده است. در واقع تحقیقات و ارزیابی‌هایی که در حین تدوین طرح کسب و کار انجام می‌دهید به شما کمک خواهد کرد ایده خود را تصحیح کنید و برای چگونگی راه‌اندازی یک کسب و کار موفق در بازار، بدون آزمون و خطاهای پرهزینه، برنامه‌ریزی کنید.

اگر در حین تدوین طرح کسب و کارتان به این نتیجه رسیدید که ایده شما، ایده خوبی نیست، بدون شک و تردید و ترس آن را کنار بگذارید. به عبارت دیگر اجازه ندهید زمان و هزینه‌ای که تاکنون برای طی کردن این ۶ مرحله صرف کرده‌اید مانع از تصمیم‌گیری درست شما (کنار گذاشتن ایده) شود. پس به دنبال یک ایده دیگر مشاغل خانگی باشید و مجددا ۶ مرحله را تکرار کنید. بسیاری از کارآفرینان و صاحبان کسب و کار قبل از این‌ که یک ایده فوق‌العاده برسند چندین طرح کسب و کار می‌نویسند.

جمع بندی

با توجه به نقش موثر مشاغل خانگی در توسعه پایدار اقتصادی و نیز مزایای فراوان آن، راه‌اندازی و مدیریت علمی کسب و کارهای خانگی از اهمیت فراوانی برخوردار است. در حقیقت آن‌چه مشهود است ظرفیت بالای مشاغل خانگی در بهبود اوضاع اقتصادی چه در سطح خرد و چه کلان جامعه است. پیش شرط بالفعل شدن این ظرفیت اما مدیریت علمی کسب و کار است. بنابراین چنانچه در پی راه‌اندازی یک کسب و کار خانگی موفق یا کسب موفقیت در شغل خانگی‌ خود هستید؛ باید مدیریت علمی و حرکت مبتنی بر اصول علمی کسب و کار را سرلوحه خود قرار دهید.

منبع
ویکی پدیا فارسیسامانه حمایت مشاغل خانگی
برچسب ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *